Lịch sử áo trench coat: từ chiến hào Thế chiến thứ nhất đến biểu tượng thời trang

Ít có món đồ nào đi một hành trình dài như áo trench coat: từ chiến hào của Thế chiến thứ nhất đến màn ảnh Hollywood, rồi trở thành món đồ kinh điển trong tủ quần áo của mọi thế hệ. Đây là câu chuyện về chiếc áo khoác “chiến hào” và lý do nó chưa bao giờ lỗi mốt.

Khởi nguồn: chất vải gabardine

Câu chuyện bắt đầu từ cuối thế kỷ 19, khi Thomas Burberry, một người bán vải ở Anh, phát triển loại vải gabardine vào năm 1879: vải dệt chặt, chống thấm nước nhưng vẫn thoáng khí, khác hẳn những chiếc áo cao su nặng nề và bí bách thời đó. Cùng thời kỳ, thương hiệu Aquascutum cũng nổi tiếng với những chiếc áo khoác chống thấm dành cho quân đội. Cho đến nay, cả hai thương hiệu đều được nhắc đến trong lịch sử ra đời của trench coat.

Thế chiến thứ nhất và cái tên “trench”

Trong Thế chiến thứ nhất (1914–1918), các sĩ quan Anh cần một chiếc áo khoác nhẹ, chống mưa và bùn đất trong điều kiện chiến hào (trench) khắc nghiệt. Chiếc áo khoác dài vừa phải, có cầu vai, thắt lưng và nhiều chi tiết chức năng ra đời từ nhu cầu đó, và cái tên “trench coat” gắn với nó từ đây.

Mỗi chi tiết đều có lý do

• Cầu vai (epaulette): giữ dây đeo túi, ống nhòm và thể hiện quân hàm.
• Thắt lưng có khoen kim loại: để treo dụng cụ.
• Vạt chắn ngực (gun flap): lớp vải phụ ở vai trước giúp chắn mưa chảy vào trong.
• Đai cổ tay: siết chặt để chắn gió và nước.
• Hàng khuy đôi: giữ ấm và cho phép cài áo theo hướng gió.

Từ chiến trường đến màn ảnh

Sau chiến tranh, trench coat trở thành trang phục thường ngày của nhiều người. Hollywood biến nó thành biểu tượng: Humphrey Bogart trong Casablanca (1942) với hình ảnh người đàn ông bí ẩn, và Audrey Hepburn trong cảnh mưa nổi tiếng của Breakfast at Tiffany's (1961). Từ đó, trench coat gắn liền với vẻ lãng mạn, bí ẩn và thanh lịch.

Trench coat trong thời trang hiện đại

Ngày nay, gần như mọi nhà mốt đều có phiên bản trench coat của riêng mình: dáng oversize, dáng crop, chất da, màu đen, thậm chí cắt ghép bất đối xứng. Dù biến tấu thế nào, phom dáng cơ bản vẫn được giữ, và đó là lý do chiếc áo trở thành một trong những món đầu tư đáng giá nhất.

Cách phối trench coat

• Kinh điển: trench màu be, áo len đen cổ lọ, quần âu đen, giày loafer.
• All-black: trench đen, váy đen dáng suông, boots da. Phối đồ đen nhiều lớp theo gợi ý trong bài layering mùa đông.
• Năng động: trench khoác ngoài áo phông trắng, quần jeans và giày thể thao.

Chọn trench coat thế nào cho đúng?

• Vai áo vừa khớp với vai người; tay áo dài tới cổ tay khi đứng thẳng.
• Độ dài đến gối hoặc qua gối một chút là dễ mặc nhất.
• Chất cotton gabardine hoặc vải pha có độ đứng, không quá mỏng.
• Người nhỏ nhắn nên chọn dáng ngắn hơn hoặc thắt eo để giữ tỉ lệ.

Câu hỏi thường gặp

Trench coat có hợp với khí hậu Việt Nam?

Rất hợp với mùa thu và đầu đông ở miền Bắc, và những ngày mưa se lạnh. Ở miền Nam có thể chọn chất vải mỏng, không lót.

Trench coat và áo măng tô khác nhau thế nào?

Trench coat có nguồn gốc quân đội với nhiều chi tiết chức năng và vải chống thấm; áo măng tô (overcoat) thường làm từ len, dạ, dày và ấm hơn.